CÁC BƯỚC PHÂN TÍCH MỘT BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ, CÂU

THƠ
1. Mở bài:

Phần mở bài đóng vai trò dẫn dắt người đọc bước vào thế
giới của bài thơ. Vì vậy, cần đảm bảo các yếu tố sau:
Giới thiệu tác giả: Cần giới thiệu khái quát về nhà thơ, phong
cách sáng tác, vị trí trong nền văn học và những nét nổi bật
trong
sự
nghiệp
sáng
tác
của
họ.
Giới thiệu tác phẩm: Trình bày ngắn gọn nội dung và vị trí
của bài thơ trong mạch cảm xúc chung của thời đại hoặc bối
cảnh ra đời.
Giới thiệu đoạn thơ, câu thơ: Nếu đề yêu cầu phân tích
đoạn thơ hoặc câu thơ, cần nêu ý nghĩa khái quát của phần
này
trong
toàn
bộ
bài
thơ.
Dẫn dắt vào vấn đề: Chuyển ý tự nhiên để vào nội dung
chính
của
bài
viết.

2
Lưu ý: Phần mở bài cần tránh dài dòng, đảm bảo tự nhiên,
đủ ý và sáng tạo để gây ấn tượng ban đầu với người đọc.
2. Thân bài:
Phần thân bài là trọng tâm của bài phân tích, chiếm phần lớn
dung lượng và điểm số. Để phân tích thơ một cách sâu sắc
và tránh lối “diễn xuôi,” cần thực hiện theo các bước sau:
2.1. Khái quát nội dung và nghệ thuật của tác phẩm:
Trình bày khái quát về giá trị nội dung và nghệ thuật của
toàn bộ bài thơ hoặc tác phẩm, đặc biệt là khi đề bài chỉ yêu
cầu phân tích một đoạn hoặc câu thơ. Điều này giúp đặt
đoạn thơ trong bối cảnh tác phẩm và tạo tiền đề cho các
luận điểm tiếp theo.
2.2. Triển khai các luận điểm:
Xác định các luận điểm chính: Chia nội dung đoạn thơ hoặc
câu thơ thành các ý lớn theo cảm nhận chủ đạo và mục đích
nghệ
thuật
của
tác
giả.
Phân tích chi tiết từng luận điểm:
Mỗi luận điểm nên được triển khai trong một đoạn văn với
các
thành
phần:
• Câu chủ đề: Nêu khái quát ý chính của đoạn văn.
• Câu diễn giải: Giải thích, làm rõ ý nghĩa của hình ảnh, từ
ngữ, biện pháp nghệ thuật trong thơ.
• Câu dẫn chứng: Trích dẫn những câu thơ tiêu biểu và phân
tích
ý
nghĩa
biểu
đạt.
• Câu liên hệ: So sánh hoặc liên hệ với những bài thơ khác
hoặc thực tế đời sống để làm nổi bật giá trị cảm xúc và
thông
điệp
tác
giả
gửi
gắm.
• Câu khái quát: Tóm tắt ý chính và chuyển đoạn liên kết
mạch
lạc.
2.3. Khơi dậy cái “tôi” sáng tạo:
• Không chỉ trình bày ý hiểu theo lối mòn mà cần bày tỏ cảm
xúc, suy nghĩ cá nhân một cách chân thành, sâu sắc nhưng
vẫn
bám
sát
yêu
cầu
đề
bài.
• Phân tích thơ là cảm nhận nghệ thuật, không phải là “diễn

3
xuôi” nội dung. Hãy đi sâu vào tầng nghĩa biểu tượng của
ngôn từ, hình ảnh thơ và cách chúng khơi gợi cảm xúc.
2.4. Kết nối các luận điểm:
• Giữa các đoạn văn cần có câu chuyển đoạn linh hoạt để
đảm bảo sự liền mạch trong tư duy.
• Nhấn mạnh sự gắn kết giữa các luận điểm nhỏ với nội dung
yêu
cầu
của
đề
bài.
3. Kết bài:
Phần kết bài cần đảm bảo khái quát nội dung chính và để lại
dư
âm
trong
lòng
người
đọc:
• Tóm lược nội dung chính: Khẳng định giá trị tư tưởng và
nghệ thuật của đoạn thơ, câu thơ hoặc bài thơ đã phân tích.
• Bài học và liên hệ: Từ những cảm nhận nghệ thuật, rút ra
những bài học mang tính nhân văn và liên hệ với đời sống
hiện đại
𝙏𝙤̂̉𝙣𝙜 𝙠𝙚̂́𝙩:
𝙋𝙝𝙖̂𝙣 𝙩𝙞́𝙘𝙝 𝙩𝙝𝙤̛ 𝙠𝙝𝙤̂𝙣𝙜 𝙘𝙝𝙞̉ 𝙡𝙖̀ 𝙝𝙖̀𝙣𝙝 𝙩𝙧𝙞̀𝙣𝙝 𝙩𝙞̀𝙢 𝙝𝙞𝙚̂̉𝙪 𝙣𝙤̣̂𝙞 𝙙𝙪𝙣𝙜 𝙢𝙖̀ 𝙘𝙤̀𝙣 𝙡𝙖̀
𝙦𝙪𝙖́ 𝙩𝙧𝙞̀𝙣𝙝 𝙠𝙝𝙖́𝙢 𝙥𝙝𝙖́ 𝙘𝙝𝙞𝙚̂̀𝙪 𝙨𝙖̂𝙪 𝙘𝙖̉𝙢 𝙭𝙪́𝙘 𝙫𝙖̀ 𝙩𝙝𝙤̂𝙣𝙜 𝙙𝙞𝙚̣̂𝙥 𝙣𝙜𝙝𝙚̣̂ 𝙩𝙝𝙪𝙖̣̂𝙩 𝙢𝙖̀
𝙩𝙖́𝙘 𝙜𝙞𝙖̉ 𝙜𝙪̛̉𝙞 𝙜𝙖̆́𝙢. 𝙃𝙖̃𝙮 𝙙𝙚̂̉ 𝙗𝙖̀𝙞 𝙫𝙞𝙚̂́𝙩 𝙘𝙪̉𝙖 𝙗𝙖̣𝙣 𝙠𝙝𝙤̂𝙣𝙜 𝙘𝙝𝙞̉ 𝙡𝙖̀ 𝙨𝙪̛̣ 𝙩𝙧𝙞̀𝙣𝙝 𝙗𝙖̀𝙮
𝙩𝙝𝙤̂𝙣𝙜 𝙩𝙞𝙣 𝙢𝙖̀ 𝙘𝙤̀𝙣 𝙡𝙖̀ 𝙢𝙤̣̂𝙩 𝙗𝙖̉𝙣 𝙝𝙤̀𝙖 𝙘𝙖 𝙘𝙪̉𝙖 𝙘𝙖̉𝙢 𝙭𝙪́𝙘, 𝙩𝙪̛ 𝙙𝙪𝙮 𝙫𝙖̀ 𝙙𝙖̂́𝙪 𝙖̂́𝙣
𝙘𝙖́ 𝙣𝙝𝙖̂𝙣.

𝙋𝙝𝙖̂𝙣 𝙩𝙞́𝙘𝙝 đ𝙤𝙖̣𝙣 𝙩𝙝𝙤̛ 𝙩𝙧𝙞́𝙘𝙝 𝙩𝙧𝙤𝙣𝙜 𝙗𝙖̀𝙞 “𝙓𝙪𝙖̂𝙣 𝙘𝙖”𝙘𝙪̉𝙖 𝙇𝙚̂ 𝙈𝙮̃ 𝙃𝙪̛𝙤̛̀𝙣𝙜 :
“Xuân đang đến, chào xuân đang đến
Khúc xuân ca náo nức rộn ràng
Hoa nở tưng bừng, rạng rỡ nét xuân sang
Trên má thắm, môi hồng người con gái
Xuân đang đến, và xuân sẽ đến
Chim sơn ca vui hót rộn khắp nơi
Cánh én bay chao liệng giữa bầu trời
Nối thương nhớ ở hai đầu đất nước…”

4

1. Mở bài:
-Lê Mỹ Hường là một nhà thơ với giọng thơ trẻ trung, giàu
cảm xúc và chan chứa niềm yêu đời, yêu thiên nhiên.
-Bài thơ “Xuân ca”là bản giao hưởng rộn ràng của mùa xuân
với những sắc màu sống động và âm thanh vui tươi. Bài thơ
ca ngợi thiên nhiên,là bức tranh hòa quyện giữa cảnh sắc đất
trời và lòng người.
-Đoạn thơ được trích dẫn khắc họa vẻ đẹp tươi mới của mùa
xuân,những rung động tinh tế của con người khi đứng trước
sự chuyển mình của đất trời.
 Gợi ý mở bài ngắn gọn, giàu cảm xúc:
Mùa xuân – khúc nhạc diệu kỳ của tạo hóa, khi mỗi sắc hoa,
tiếng chim đều ngân vang trong âm hưởng rộn rã của sự
sống mới. Với trái tim nhạy cảm và lối thơ trẻ trung, Lê Mỹ
Hường đã gửi vào “Xuân ca” bản hòa tấu tràn ngập niềm vui
và hy vọng. Đoạn thơ không chỉ vẽ nên bức tranh mùa xuân
rực rỡ sắc màu mà còn khơi dậy những cảm xúc yêu thương,
kết nối con người với quê hương trong khoảnh khắc giao mùa
thiêng
liêng.
2. Thân bài:
2.1. Khái quát nội dung và nghệ thuật đoạn thơ:
Đoạn thơ mở ra khung cảnh mùa xuân tràn đầy sức sống với
những hình ảnh sinh động và âm thanh rộn rã. Tác giả sử
dụng điệp từ, nhân hóa kết hợp cùng nhạc điệu uyển chuyển
để vẽ nên một bức tranh xuân rực rỡ. Đây không chỉ là khúc
ca của thiên nhiên mà còn là bản nhạc reo vang trong lòng
người trước sự chuyển mình kỳ diệu của đất trời.
2.2. Triển khai các luận điểm:
 Luận điểm 1: Mùa xuân – khúc nhạc rộn ràng của sự sống
“Xuân đang đến, chào xuân đang đến

5
Khúc xuân ca náo nức rộn ràng
Hoa nở tưng bừng, rạng rỡ nét xuân sang
Trên má thắm, môi hồng người con gái”
• Câu chủ đề: Mùa xuân được miêu tả như một bản giao
hưởng tràn ngập sắc màu và âm thanh rộn ràng.
• Câu diễn giải: Điệp từ “xuân đang đến” được lặp lại như
tiếng reo vui của thiên nhiên, nhấn mạnh sự hiện diện rộn
ràng và hân hoan của mùa xuân khắp đất trời. Cụm từ “náo
nức rộn ràng” gợi lên sự hòa nhịp của muôn loài với khúc ca
tươi mới của sự sống.
• Câu dẫn chứng: Hình ảnh “hoa nở tưng bừng” và “má
thắm, môi hồng người con gái” không chỉ khắc họa vẻ đẹp
rực rỡ của thiên nhiên mà còn làm nổi bật sức sống mãnh
liệt, căng tràn của tuổi trẻ trong ngày xuân mới.
• Câu liên hệ: Hình ảnh này khiến ta liên tưởng đến những
câu thơ trong “Mùa xuân chín” của Hàn Mặc Tử:
“Trong làn nắng ửng: khói mơ tan,
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.
Sột soạt gió trêu tà áo biếc,
Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang.”
Nếu mùa xuân trong thơ Hàn Mặc Tử phảng phất nét dịu
dàng và hoài niệm, thì mùa xuân trong thơ Lê Mỹ Hường
bừng sáng với sự tươi mới, trẻ trung và tràn đầy sức sống.
• Câu khái quát: Mùa xuân trong thơ Lê Mỹ Hường không chỉ
hiện lên qua sắc hoa và âm thanh mà còn được cảm nhận từ
những nhịp đập rộn rã của trái tim yêu đời.
 Luận điểm 2: Mùa xuân – niềm kết nối và hy vọng đoàn
viên
“Xuân đang đến, và xuân sẽ đến
Chim sơn ca vui hót rộn khắp nơi
Cánh én bay chao liệng giữa bầu trời
Nối thương nhớ ở hai đầu đất nước.”
• Câu chủ đề: Mùa xuân không chỉ là sự khởi đầu mới của

6
thiên nhiên mà còn là mùa của sự đoàn tụ và khát vọng sum
vầy.
• Câu diễn giải: Điệp từ “xuân đang đến, và xuân sẽ đến”
khẳng định vòng tuần hoàn bất tận của mùa xuân – mang
theo niềm tin yêu và hy vọng vào sự trở về bên gia đình.
Tiếng chim sơn ca như những nốt nhạc vui tươi, vang vọng
khắp không gian, báo hiệu một mùa xuân ngập tràn yêu
thương.
• Câu dẫn chứng: Hình ảnh “cánh én bay chao liệng giữa bầu
trời” mang đậm biểu tượng của sự sum họp, gợi lên niềm
mong mỏi của những người con xa quê trong khát vọng trở
về. Cánh én như những sứ giả mùa xuân, nối liền những nỗi
nhớ và yêu thương nơi hai đầu đất nước.
• Câu liên hệ: Khung cảnh này khiến ta nhớ đến những câu
thơ trong bài
“Xuân về” của Nguyễn Bính:
“Đây cả mùa xuân đã đến rồi
Từng nhà mở cửa đón vui tươi.
Từng cô em bé so màu áo
Đôi má hồng lên, nhí nhảnh cười.”
Nếu trong thơ Nguyễn Bính, mùa xuân hiện lên với hình ảnh
gần gũi của những mái nhà và niềm vui giản dị thì trong
“Xuân ca,” mùa xuân hiện diện qua hình ảnh thiên nhiên bay
bổng, tràn ngập sắc màu và âm thanh yêu thương.
• Câu khái quát: Mùa xuân trong thơ Lê Mỹ Hường không chỉ
là mùa của sắc hoa và chim ca mà còn là mùa của những sợi
dây cảm xúc kết nối con người, khơi dậy niềm yêu thương,
hy
vọng
về
sự
sum
họp
và
đoàn
viên.
2.3. Khơi dậy cái “tôi” sáng tạo:
Qua đoạn thơ, người đọc không chỉ cảm nhận vẻ đẹp sống
động của mùa xuân mà còn thấy rõ niềm vui và sự gắn kết
thiêng liêng giữa con người và quê hương. Lê Mỹ Hường
không chỉ miêu tả thiên nhiên bằng những hình ảnh tươi
sáng mà còn truyền tải những cảm xúc chân thành về tình
yêu cuộc sống và khát vọng đoàn tụ.
2.4. Kết nối các luận điểm:

7
Từng câu thơ như những nốt nhạc trong bản giao hưởng mùa
xuân, tạo nên dòng chảy cảm xúc liền mạch về sự sống và
niềm yêu thương. Sự kết hợp hài hòa giữa cảnh sắc thiên
nhiên và cảm xúc con người làm nên một bức tranh xuân
ngập tràn sắc hương và hy vọng.
3. Kết bài:
-Đoạn thơ trích từ Xuân ca của Lê Mỹ Hường đã khắc họa
thành công hình ảnh mùa xuân qua những câu thơ đầy nhạc
điệu
và
hình
ảnh
lung
linh
sắc
màu.
-Qua những cảm xúc mà đoạn thơ mang lại, ta thêm yêu
những ngày xuân đoàn viên và hiểu rằng mùa xuân không
chỉ là mùa của đất trời mà còn là mùa của lòng người – mùa
của hy vọng, sum họp và yêu thương.
 Gợi ý kết bài ngắn gọn, ấn tượng:
Đoạn thơ khép lại như khúc ca rộn ràng trong bản nhạc bất
tận của mùa xuân – nơi tiếng chim, cánh én và sắc hoa cùng
hòa mình vào khúc ca yêu thương và hy vọng. Với những câu
thơ tươi sáng, Lê Mỹ Hường khiến mùa xuân không chỉ hiện
diện nơi cảnh vật mà còn ngân vang trong trái tim mỗi con
người – nơi niềm tin, sự đoàn tụ và yêu thương luôn ngập
tràn.